پنج شنبه ٢٦ مرداد ١٣٩٦ - 
1 2 3
 
منو اصلی
 
 

زمان مصرف تعدادي ازاقلام دارويي دررابطه باصرف غذا

 

1-            داروهاي زيرباشكم خالي مصرف شوند:

سفالكسين- سايمتيدين- فوروزمايد- نيتروفورانتوئين- هورمونهاي تيروئيد-  آمپي سيلين- پني سيلين وي-ريفامپين- پروپرانولول

2-          داروهاي زيرباشكم خالي مصرف شوندمگرتهوع يااستفراغ ايجادكنند:

ديگوكسين- اريترومايسين-سولفوناميد- لوودوپا- تتراسايكلين- ايزونيازيد

3-         داروهاي زيربه همراه ياپس ازغذامصرف شوند:

مترونيدازول- آسپرين-كورتيكواستروئيدها- تئوفيلين-كاربامازپين-گريزئوفولوين- هيدرالازين- فني توئين-  اسپيرونولاكتون

4-          داروهاي زيررامي توان بدون توجه به غذامصرف كرد:    

استامينوفن- آموكسي سيلين- فنوباربيتال-كلرپروپاميد- اگزازپام- پروپيل تيوراسيل- ديازپام- هيدروكلروتيازيد

 

 

گزیده تداخلات غذاودارو

 

مصرف همزمان لبنيات وقرص آهن باعث اختلال درجذب آهن مي شود.

مصرف همزمان سبزيجات وميوه هاي حاوي ويتامين Cباعث افزايش جذب آهن ميشود.

نوشيدن قهوه ياچاي زيادباعث كاهش اثرقرص آتنولول ميشود.

آلومينيوم ام.جي.اسيابامعده خالي وياحداقل يك ساعت پس ازغذا مصرف شود.

انسولينبايد 15 دقيقه تانيم ساعت قبل ازغذاتزريق گردد.

مصرف همزمان پروپرانولول باغذا جذب دارورابيشترميكند.

مصرف همزمان لبنيات وفرآورده هاي سبوس دار باديگوكسين موجب كاهش جذب داروميشود.

رژيم غذايي كم چرب باعث افزايش اثرگلي بنكلاميد ومتفورمين ميشود.

ازمصرف همزمان گريپ فروت ونيفيديپين(آدالات)خودداري كنيد.

 

 

 

                                                                                                                                   

گزیده تداخلات غذابادارو ودارو بادارو

 

مصرف همزمان داروهاي كاهش دهنده فشار خون(ضد آريتمي, درمان آنژين ) با آبگريپ فروت سبب افزايش عوارض دارو از جمله كاهش بيش از حد فشار خون , افزايش ضربان قلب مي گردد.

 

ازمصرف همزمان گريپ فروت با نيفيديپين(آدالات) ولوزارتان خودداري كنيد.

مصرف همزمان لبنيات وفرآورده هاي سبوس دار باديگوكسين موجب كاهش جذب داروميشود.

مصرف همزمان پروپرانولول باغذا جذب دارورابيشترميكند.

نوشيدن قهوه ياچاي زيادباعث كاهش اثرقرص آتنولول ميشود.

بتابلاکرها( پروپرانولول ، آتنولول )اثر داروهای زیررا افزایش می دهند :

فورسماید هیدرالازین- پرازوسین انسولین- ضددیابت های خوراکی - وراپامیل

 

 

 

 

 

 

 

 

تداخلات غذاودارو

کافئین

 

نه تنها غذاها متابولیسم داروها را تحت تاثیر قرار می دهند بلکه در برخی موارد داروها تداخل می کنند و متابولیسم افزودنیهای غذایی از قبیل کافئین را تغییر می دهند. در حالیکه در نظر گرفتن کافئین به عنوان دارو به جای یک افزودنی غذایی فی نفسه مناسب است، برخی بیماران ممکن است از این واقعیت که محتوای بالای کافئین در قهوه، چای، نوشابه های غیر الکلی، و دیگر غذاها و نوشیدنیهای " انرژی زا" یافت می شود، چشم پوشی کنند. بسیاری از داروهای معمول با متابولیسم کافئین تداخل می کنند که منجر به افزایش سطوح کافئین در خون می گردند. مصرف نوشیدنیهای کافئینه در آخر شب در ترکیب با این داروها ممکن است منجر به بی خوابی شبانه شود. به علاوه، این مسئله ممکن است اثر دیورتیک کافئین را بالا ببرد. سیپروفلوکساسن متابولیسم کافئین را مهار می کند، منجر به افزایش اثرات کافئین می گردد. فلوروکینولون های دیگر به نظر نمی رسد که متابولیسم کافئین را تحت تاثیر قرار دهند و بنابراین ممکن است به عنوان جانشین برای بیمارانیکه مقادیر زیادی کافئین در طول روز مصرف می کنند باشند. سایمتیدین نیز سطوح کافئین را افزایش می دهد، بنابراین یک آنتاگونیست Hمتفاوت       ( به عنوان مثال رانی تیدین، فاموتیدین) باید در مصرف کنندگان کافئین تجویز شود. ضد بارداریهای خوراکی و پردنیزولون نیز سطوح کافئین را بواسطه مهار متابولیسم کافئین افزایش می دهند.

 بالعکس، کافئین متابولیسم تئوفیلین را مهار می کند که در یک ساختمان شیمیایی مشابه با کافئین شریک است و می تواند غلظت های تئوفیلین را افزایش دهد. دارو سازان باید به بیمارانیکه تئوفیلین مصرف می کنند هشدار دهند که نوشیدنیهای حاوی کافئین ممکن است بیماران را به اثرات جانبی وابسته به تئوفیلین، از قبیل عصبانیت، بی خوابی و آریتمی قلبی مستعد کنند.

 

فراورده های لبنی/کلسیم

 برخلاف کافئین و عصاره گریپ فروت ، کاربرد فراورده های لبنی حاویکلسیم ممکن است یک تداخل شیمیایی ایجاد کند، نه یک تداخل متابولیکی. کلسیم با داروشلات تشکیل می دهد و ممکن است جذب آنرا کاهش دهد. بیشتر داروسازان با تداخلات آنتیاسید معمولی و فراورده لبنی آشنا هستند. هرچند، تعداد بیشتری از غذاها با کلسیم غنیمی شوند. عصاره پرتقال، نان و دیگر غذاهای غنی شده با کلسیم می توانند منجر به نوعمشابه تداخلات دیده شده با آنتی اسیدهای حاوی کلسیم و فراورده های لبنیشوند.فلوروکینولونها به عنوان مثال سیپروفلوکساسین، لووفلوکساسینممکن است هنگامیکه همزمان با فراورده های لبنی یا مکمل کلسیم مصرف شوند بی اثرشوند.بیشتر سازندگان به حداقل رساندن این تداخل را با تجویز یککینولون خوراکی حداقل دو ساعت قبل یا شش ساعت پس از دوز یک مکمل کلسیم خوراکی یاغذای غنی از کلسیم پیشنهاد می کنند. بیماران باید در مورد کاهش اثرات درمانیکینولون خوراکی مانیتور شوند اگر با مکمل های خوراکی کلسیم تجویز شود. تتراسایکلینها نیز با تجویز همزمان کلسیم ویا فراورده های لبنی با کلسیم بالا تداخل میکنند.

بیوفسفوناتها (آلندرونات، رزی درونات، و ایبان درونات) فراهمی زیستی پایینی دارند و هنگامیکه با هر نوع غذا یا آشامیدنی غیرازآب مصرف شوندداروی کمی جذب می شود،این مسئله بخصوص با فراورده های لبنی مشکل ساز است.  سطوح سفوروکسیم ، یک آنتی بیوتیک سفالوسپورین هنگامیکه با فراورده های لبنی مصرف می شود، کاهش می یابد. سفالوسپورین های دیگر بنظر نمی رسد که تحت تاثیر قرار بگیرند. به علاوه سطوح متوترکسات با مصرف غذاهای غنی از شیر کاهش می یابد. به صورت یک قانون عمومی تجویز فراورده های لبنی و یا مکمل های کلسیم باید از داروی مورد تداخل به اندازه حداقل دو تا چهار ساعت فاصله داشته باشد.

 

غذاهای غنی از پروتئین

 

غذاهای غنی از پروتئین می توانند با داروها تداخل کنند یا جذب داروهای مختلفی را تقویت کنند. مصرف یک وعده غذایی با پروتئین بالا و مصرف پروپرانولول به صورت همزمان می تواند فراهمی زیستی بتا بلاکر را افزایش دهد. هنگامیکه پروپرانولول با غذاهای غنی از پروتئین داده می شود افزایش متوسطی در فراهمی زیستی به میزان 53% گزارش شد. تجویز همزمان پروتئین و پروپرانولول ممکن است عوارض جانبی از قبیل برادی کاردی، هیپوتانسیون، و بواسطه غیر انتخابی بودن برای گیرنده های بتا 1 انقباض برونش را افزایش دهد. رژیم های غذایی با پروتئین بالا می تواند غلظت و اثر بخشی کاربی دوپا/ لوودوپا و تئوفیلین را کاهش دهد که منجر به سطوح دوز در حالی کمتر و تشدید بیماریها شود.

 

وعده های غذایی غنی از چربی

 

فارماکوکینتیک بسیاری داروها توسط غذاهای چرب تغییر کرده اند. بیشتر مونوگراف های دارو ذکر می کنند که غلظت حداکثر کاهش می یابد، اما جذب کل یکسان باقی می ماند. بواسطه کثرت این داروها و تنوع مشاهده شده، آنها در این مقاله مورد بحث قرار نمی گیرند. فارماکوکینتیک برخی داروها براساس محتوای چربی وعده های غذایی تغییر کرده اند. به عنوان مثال گریزئوفولوین هنگامیکه با غذا بخصوص یک وعده غذایی با چربی بالا مصرف می شود افزایش جذب قابل توجهی دارد. بنابراین گریزئوفولوین توصیه می شود که با وعده غذایی چرب داده شود که از این تداخل سود برده شود. هرچند این عمل باید بر یک پایه منسجم انجام شود و فرمولوسیون های خاص طولانی اثر ممکن است با وعده های غذایی چرب افزایش " آزادسازی دوز" نشان دهند در حالیکه دیگر فرمولاسیون ها اینکار را نمی کنند.

 

فیبر

 

فیبر بسیار شبیه کلسیم با اتصال به داروها عمل می کند و منجر به کاهش غلظت ها می شود. به عنوان مثال بیماران مبتلا به دیابت که تلاش می کنند سطوح کلسترول خود را با خوردن بلغور جو دوسر پس از مصرف متفورمین کاهش دهند ممکن است کنترل دیابت خود را بدتر کنند. سطوح خونی متفورمین هنگامیکه با فیبر مصرف شود تغییر می کند. دیگوکسین و پنی سیلین نیز با این تداخل غذا- دارو تحت تاثیر قرار می گیرند. هرچند، آنتی بیوتیک های دیگر دردسته پنی سیلین بنظر نمی رسد که با مصرف فیبر رژیم غذایی تغییر کنند.

 

ویتامین Cو عصاره میوه ها

 

به صورت فراینده بیشتر عصاره های میوه با ویتامین Cو دیگر ویتامین ها غنی می شوند، اگر از قبل حاوی این ویتامین ها نباشند. جذب داروهای حاوی آمفتامین (به عنوان مثال Adderall) تغییر می کند، افزایش یا کاهش می یابد اگر با غذاهای اسیدی یا عصاره ها یا ویتامین Cداده شود. حداکثر جذب آمفتامین در محیط قلیایی روده رخ می دهد. غذاها یا عصاره های اسیدی که به صورت همزمان با این داروها مصرف شوند ممکن است جذب گوارشی را مختل کنند. غذاهایی که ادرار را اسیدی می کنند ممکن است کلیرنس کلیوی آمفتامین را افزایش دهند و منجر به کاهش سطوح دارو شوند. به علاوه سطوح فکسوفنادین هنگامیکه با عصاره های میوه مصرف می شود کاهش می یابد. دیگر آنتی هیستامین های نسل دوم از قبیل ستیریزین و لوراتادین ممکن است تحت تاثیر قرار گیرند اما نه به میزان مشابه با فکسوفنادین. یکی از بزرگترین جمعیت هایی که این داروها را مصرف می کنند- کودکان (برای اختلال بیش فعالی با نقص توجه)- باید از این داروها با عصاره سیب یا پرتقال در صبح اجتناب کنند.

 

الکل

 

در حالیکه به خودی خود یک غذا نیست، تداخلات دارویی با الکل متعدد و مهم هستند. فهرست از داروهایی که هنگامیکه با الکل بکار می روند خصوصیات سداتیو دارند تقریباً بی شمار است. برخی مثال ها بنزودیازپین ها، ضد افسردگیها، باربیتورات ها، آنتی هیستامین ها، اوپیوئیدها، شل کننده های عضلانی، ضد سایکوزها و ضد تشنج ها هستند.هنگامیکه این داروها به صورت همزمان با الکل داده می شوند بیماران در خطر افزایش آتاکسی، خواب آلودگی، دپرسیون تنفسی، و اختلال حرکتی هستند که می تواند منجر به افتادن، تصادف و صدمه بدنی شود. مصرف بسیار زیاد استامینوفن با مصرف منظم الکل خطر سمیت کبدی را افزایش می دهد. به بیماران باید توصیه شود که از 4 گرم استامینوفن در 24 ساعت تجاوز نکنند و اگر آنها سه بار یا بیشتر در روز به صورت منظم الکل می نوشند با پزشکشان مشورت کنند. یک واکنش دی سولفیرام (گرگرفتگی صورت، استفراغ، تکی کاردی) می تواند اتفاق افتد اگر الکل با داروهایی از قبیل مترونیدازول، سولفونیل اوره، یا ایزونیازید مصرف شود.

 

تداخلات مهم دیگر

 

لووتیروکسین نباید با غذاهایی که ممکن است ایجاد گواتر کنند، مصرف شود. مصرف بالای سدیم می تواند سطوح دارویی لیتیم را کاهش دهد، و مصرف پایین سدیم می تواند سطوح لیتیم را افزایش دهد، بنابراین پیوستگی و تعادل مهم است. به علاوه بیماران با فشار خون بالا و افراد با نارسایی قلبی باید تا حد ممکن از سدیم اجتناب کنند چرا که این عامل می تواند علایم هر دو بیماری را تشدید کند.1 کلشی سین و متفورمین جذب ویتامین B12را کاهش می دهند که ممکن است در بیماران با انواع خاصی از آنمی تاثیر داشته باشد.

 

فنوباربیتال و کورتیکواستروئیدها جذب کلسیم را کاهش می دهند. به عنوان یک نتیجه، بیماران روی درمان طولانی مدت کورتیکواستروئید باید سطوح بالایی از مکمل کلسیم همینطور بیوفسفوناتها را برای پیشگیری از پوکی استخوان داشته باشند. در نهایت، بیمارانیکه یک مهار کننده آنزیم تبدیل کننده آنژیوتانسین یا دیورتیک نگهدارنده پتاسیم ( به عنوان مثال، اسپیرنولاکتون یا تریامترن) مصرف می کنند باید از مصرف بسیار زیاد پتاسیم اجتناب کنند، زیرا این داروها از قبل سطوح پتاسیم در بدن را افزایش می دهند.

 

 

 

 

 

 

 

            

دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی، درمانی
شهید بهشــتی
آدرس : تهران - بزرگراه شهید چمران خیابان یــمن - خیابان شهید اعــرابی جنب بیمارستان آیت الله طالقانی

تلفن : 23871 - 021
پست الکترونیک : info@sbmu.ac.ir
 
 
© تمامی حقوق این سایت متعلق به دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی، درمانی شهید بهشتی می باشد.